Bayram öncesinde alışveriş yoğunluğu artarken, tüketici derneklerinden önemli uyarılar geldi. Uzmanlar, bu dönemde kötü niyetli satıcıların daha fazla ortaya çıktığını belirterek, vatandaşların indirim kampanyalarına, merdiven altı gıda ürünlerine ve güvenilir olmayan satış noktalarına karşı dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı.
Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Genel Başkanı Aziz Koçal ve Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, tüketicilerin dikkat etmesi gereken hususları açıkladı.
TÜKODER Genel Başkanı Aziz Koçal, bayram dönemlerinde hediye ve kıyafet alışverişlerinin arttığını ifade ederken, teknolojinin gelişmesiyle birlikte internet üzerinden yapılan alışverişlerin de yaygınlaştığını belirtti.
Koçal, e-ticaret ortamında dolandırıcılık vakalarının sıkça yaşandığına dikkat çekerek, “Tüketici, görselde kaliteli ve uygun fiyatlı bir ürün aldığını düşünürken, ödeme yaptıktan sonra ya ürün hiç gelmiyor ya da beklediğinden çok daha kalitesiz bir ürüne sahip oluyor” şeklinde konuştu.
Koçal, bir ürün satın alırken mutlaka markanın resmi satış noktalarından veya üretici firmasının internet sitesinden alışveriş yapılması gerektiğini vurguladı.
İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde tüketicilerin önemli haklara sahip olduğunu hatırlatan Koçal, ürün teslim alındıktan sonra kontrol edilmesinin şart olduğunu ifade etti. Koçal, “Ürün ayıplıysa, tüketicinin 14 gün içinde herhangi bir cezai şart ödemeden iade hakkı bulunuyor. Bu nedenle ürün teslim alındığında mutlaka kontrol edilmelidir” dedi.
Fiziksel mağazalardan yapılan alışverişlerde ise tüketicilerin sıkça yanlış bilgiye sahip olduğunu belirten Koçal, mağazadan alınan ürünlerde e-ticarette olduğu gibi 14 gün cayma hakkının bulunmadığını söyledi.
Koçal, “Tüketici ürünü görerek ve beğenerek aldığı için iade hakkı yoktur. Bazı firmalar değişim kartı vererek ürün değişimine izin verebilir ancak bu tamamen firmanın inisiyatifindedir” dedi.
Tüketicilerin yaşadıkları sorunlarda haklarını arayabilmeleri için alışveriş belgelerini saklamalarının büyük önem taşıdığını vurgulayan Koçal, şöyle devam etti:
“Tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılabilmesi için mutlaka fatura, fiş veya ödeme dekontu gibi belgelerin bulunması gerekiyor. Bu nedenle yapılan ödemelerin belgeleri mutlaka alınmalı ve saklanmalıdır.”
Koçal, özellikle paketli ürünlerde son tüketim tarihinin kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayarak, tarihi geçmiş ürünlerin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyardı.
Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, bayram dönemlerinin bazı satıcılar için “fırsat zamanı” haline geldiğini belirterek, tüketicilerin alışveriş yaparken en önemli konulardan birinin muhatap bulabilmek olduğunu söyledi.
Şahin, alışveriş yapılan yerin güvenilir olmasının büyük önem taşıdığını ifade ederek, “Alışveriş yaptıktan sonra sorun yaşandığında muhatap bulamayacağımız yerlerden alışveriş yapmamamız gerekiyor. Mesele sadece ürünü almak değil, bir problemle karşılaşıldığında çözüm bulabilmektir” dedi.
Özellikle gıda ürünlerinde merdiven altı üretim yapan işletmelere karşı vatandaşları uyaran Şahin, bu tür ürünlerin insan sağlığı açısından ciddi risk taşıdığını vurguladı.
Bayram alışverişi dönemlerinde en sık kullanılan yöntemlerin başında sahte indirim kampanyaları geldiğini belirten Şahin, tüketicilere bu konuda temkinli olmaları çağrısında bulunarak, “Satışları artırmanın en yaygın yolu büyük puntolarla ‘indirim’ yazmaktır. Ancak bu çoğu zaman tüketiciler için bir uyarı işareti olmalıdır. Vatandaşlarımız her indirim yazısını görüp hemen alışverişe yönelmemeli, şüpheyle yaklaşmalı” ifadelerini kullandı.
Tüketicilerin satın almayı düşündükleri ürünlerin fiyatlarını önceden takip etmeleri gerektiğini söyleyen Şahin, gerçek indirimlerin bu şekilde anlaşılabileceğini belirtti. Şahin, “Tüketiciler alacakları ürünlerin fiyatlarını mümkünse en az bir ay önceden takip etmeli ve gerçekten indirim yapılıp yapılmadığını kontrol etmelidir” dedi.
Mahmut Şahin, denetimlerin önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmayabileceğini belirterek caydırıcı cezaların artırılması gerektiğini de vurguladı.
“Tüm işletmelerin sürekli denetlenmesi mümkün değil. Bu nedenle kötü niyetli satıcılara uygulanacak caydırıcı cezalar, kalıcı bir çözüm olabilir” diyen Şahin, vatandaşların ise alışverişlerini bilindik ve güvenilir firmalardan, son günlere bırakmadan yapmalarının önemine dikkat çekti.