Uygulamamızla en son haberleri cebinize taşıyın. Spor, her zaman siyasetten bağımsız bir alan olmamıştır; ancak AKP yönetimi ile birlikte Türkiye'de spor, özellikle futbol, ilk kez bu kadar merkezi ve sürekli bir siyasi kontrol mekanizmasının bir parçası haline geldi.
Son yirmi dört yıl, sadece stadyumların değil, aynı zamanda kulüp finansmanlarının, federasyon düzenlemelerinin ve spor camiasının da yeniden şekillendirildiği bir dönem olmuştur.
Bu süreci değerlendirirken başarı ve başarısızlık kavramlarına odaklanmak yanıltıcı olabilir. Burada önemli olan, sporun rekabet alanı olmaktan çıkıp, iktidarın kriz yönetimi ve rıza sağlama araçlarından biri haline gelmesidir.
Dönemin başlarında, AKP ile kulüpler arasındaki ilişki daha mesafeli bir yapıya sahipti. Zamanla büyük kulüplerin artan mali talepleri, iktidar için önemli bir fırsat oluşturdu. Stadyum projeleri, arazi tahsisleri ve kamu bankalarından alınan kredilerle kulüpler devletin kontrolüne girdi.
Bu aşamadan sonra kulüplerin temel sorusu 'nasıl iyi yönetiliriz' olmaktan çıkıp, 'kiminle iyi geçiniriz' haline geldi. Borçlanan kulüpler, bağımlı hale gelerek federasyon kararlarına ve hakem uygulamalarına karşı ses çıkaramaz duruma geldi.
Bu bağımlılık yapısı, kulüplerin yönetim kültürünü de köklü bir şekilde değiştirdi. Kulüp başkanlığı, sportif bir sorumluluktan çok siyasi denge sağlama görevine dönüştü. Yanlış bir paylaşım veya ifade, kulübün geleceğini etkileyebilecek bir risk oluşturabiliyor.
Bu bağımlılığın en belirgin ama en az tartışılan yönü ise 'modern stadyum' politikasıdır. AKP döneminde ülke genelinde inşa edilen yeni stadyumlar, kamuya sporun geliştiğinin kanıtı olarak sunuldu. Ancak bu yapılar, Anadolu ve alt liglerdeki kulüpler için çoğu zaman büyük bir yük haline geldi.
Kent merkezlerinden uzak, ulaşımı zor ve yüksek bakım maliyetleri olan bu stadyumlar, kulüplerin finansal durumunu daha da zayıflattı. Alt liglerde mücadele eden birçok takım, 15-20 bin kişilik stadyumları dolduramadan güvenlik, personel ve bakım giderleriyle başa çıkamaz hale geldi.
Küçük ama aktif olan statların yerini alan bu dev yapılar, kulüpler için yeni gelir kaynakları değil, sürekli açık kalan bir borç kaynağı oluşturdu. Üstelik bu stadyumların çoğu kulüplerin mülkiyetinde bile değil; kullanım hakları genellikle Gençlik ve Spor Bakanlığı gibi kamu kurumlarına aittir.
Maç saatleri, konser izinleri ve reklam panoları gibi birçok konuda kulüpler yalnızca talepte bulunabiliyor. Modern stadyum anlayışı, alt ligler için bir gelişim fırsatı değil, kulüplerin yerel bağlarını koparan ve devlet desteğine daha fazla ihtiyaç duyan bir mekanizma haline geldi.
Bu sistem, tüm kulüpler için aynı şartları sunmadı. İktidarla uyumlu olan kulüpler için kapılar açık kalırken, borçlar yapılandırıldı ve projeler hızlandırıldı. Ancak siyasi olarak 'önemsiz' görülen kulüpler için durum çok daha zordu.