Küresel enerji piyasaları, İran’ın Güney Pars gaz alanı ve Asaluyeh petrol tesislerine yönelik gerçekleştirilen saldırıların ardından ciddi bir dalgalanma yaşadı.
İran devlet kanalı, saldırıları onaylarken, Tahran yönetimi komşu ülkelerin enerji tesislerine yönelik "şiddetli bir karşılık" verme tehdidinde bulundu. Bu durum, dünya genelinde enflasyon kaygılarını artırırken Brent petrol fiyatlarında ani bir yükseliş yaşanmasına sebep oldu.
Dünyanın en stratejik enerji geçiş noktası konumundaki Hürmüz Boğazı, jeopolitik risklerin odağı haline geldi:
Brent petrol, Salı günü yüzde 3 oranında bir artış kaydettikten sonra 107,83 dolara kadar yükseldi.
Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ile Brent arasındaki fark, 11 doları geçerek Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış durumda. Bu durum, küresel arz kaygılarının, ABD iç piyasasındaki arzdan çok daha fazla etkili olduğunu gösteriyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği, siyasi riskler ve güvenlik kaygıları nedeniyle neredeyse tamamen durmuş durumda.
Enerji fiyatlarındaki artış, sanayi ve lojistik zincirleri üzerinden enflasyonu daha da artırıyor:
ABD’de dizel yakıtın galon fiyatı 5 doları aşarak tedarik zinciri maliyetlerini yükseltiyor ve bu durum tüketici fiyatları üzerinde ek bir baskı yaratıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığı aşmak amacıyla bölgedeki ülkeler alternatif rotalara yönelmeye başladı. Irak, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) üzerinden Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na uzanan boru hattı aracılığıyla sevkiyatları yeniden başlatma kararı aldı.
Ancak uzmanlar, bu hattın kapasitesinin Irak’ın savaş öncesi üretim seviyesinin yalnızca küçük bir kısmını karşılayabileceğini vurguluyor.