Uydu Görüntüleri Üzerindeki Kısıtlamalar
İngiltere merkezli The Economist dergisinin yayımladığı bir habere göre, son dönemlerde araştırmacılar ve gazetecilerin çatışma bölgelerini izlemelerinde önemli bir rol üstlenen ticari uydu görüntülerinin bazıları, ABD-İsrail ile İran arasında patlak veren çatışmaların ardından erişime kapatıldı ya da yayınlanma süreleri uzatıldı.
Haberde, kimliğini gizli tutan bir araştırmacının, 6 Mart'ta incelediği İran kıyı şeridine ait görüntülere artık ulaşamadığını belirttiği ifade edildi.
ABD merkezli uydu görüntüleme firması Planet Labs'ın, ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmaların başlamasıyla birlikte Orta Doğu'ya dair yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerini yayınlamada 4 günlük bir gecikme uyguladığı, daha sonra bu sürenin 2 haftaya çıkarıldığı aktarıldı.
Politika Değişiklikleri
Planet Labs'ın geçmişte hassas bölgelerin uydu görüntülerini diğer firmalara göre daha fazla şeffaflıkla paylaştığı, ancak son gerilimlerin ardından bu politikasını değiştirdiği belirtildi.
Şirketin, "şeffaflık taahhütü ile müttefikler, NATO güçleri veya sivil hedeflere zarar verebilecek saldırıların planlanmasında kullanılma riskini azaltma" sorumluluğu arasında bir denge kurmaya çalıştığı ifade edildi.
Planet Labs'ın kararının "bağımsız" bir şekilde alındığı, ancak ABD yönetiminin bu şirketler üzerindeki baskılarına dair iddialara yer verildiği aktarıldı.
Haberde, ABD'nin geçmişte ticari firmaların yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin yayınlanmasına kısıtlamalar getirdiği, bu çerçevede İsrail görüntüleri üzerindeki kısıtlamaların 2020'de kaldırıldığı ve 2023'te Gazze'den gelen görüntülerin geciktirildiği hatırlatıldı.
Diğer Uydu Şirketlerinin Politikaları
ABD merkezli bir başka uydu görüntüleme firması olan Vantor'un, uzun süredir ABD askeri üslerine ait görüntüleri yayınlamama politikası izlediği ve 2022 sonrasında Ukrayna'ya ait bazı görüntüleri kısıtladığı kaydedildi.
Çin merkezli Jilin-1 ve Siwei gibi bazı şirketlerin uydu görüntüleme alanındaki faaliyetlerini artırdığı, Fransa ve Almanya hükümetlerinin büyük hisselere sahip olduğu Avrupa firması Airbus'ın kendi gözlem uydularını işletmekte olduğu belirtildi.
Araştırmacıların ve gazetecilerin bölgedeki gelişmeleri takip edebilmesi için uydu geçiş sıklığının son derece önemli olduğu vurgulandı.
Gerçek uydu görüntülerinin gecikmesi veya engellenmesi durumunun, çatışmalardaki sivil kayıpların ve saldırıların bağımsız bir şekilde doğrulanmasını zorlaştırabileceği ifade edildi.
California'daki Middlebury Institute of International Studies uzmanlarından Jeffrey Lewis, uydu görüntülerinin savaş hasarlarını tespit etme ve hedef belirleme amacıyla kullanılabileceğini belirtti.
Görüntü kalitesi ve miktarının son yıllarda önemli ölçüde arttığını söyleyen Lewis, "Operasyonların haftalarca, hatta aylarca sürmesi nedeniyle 24 veya 48 saatlik gecikmenin yetersiz kalacağı uzun süreli bir savaşa kimsenin hazır olduğunu düşünmüyorum." şeklinde konuştu.
Haberde, araştırmacıların Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın artık yerinde denetim gerçekleştirmediği alanlarda İran'ın nükleer tesislerini izlemenin zorlaştığını belirttiği ifade edildi.
