Ticari Araç Denetimlerinde Yeni Uygulama
Ticari araç sahiplerini etkileyen denetimlerde, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Emniyet Genel Müdürlüğü iş birliğiyle sürücülerin sigorta durumu kontrol ediliyor. Eğer tüzel kişiliğe ait bir aracı sigortasız bir kişi kullanıyorsa, bu durum SGK’ya bildiriliyor. İhlalin tekrarı halinde şirketler için 198 bin 180 lira ceza kesilebiliyor.
Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele
2021 yılından bu yana, SGK ile il emniyet müdürlükleri, kayıt dışı istihdamla mücadele amacıyla trafik kontrollerinde yeni bir sistem uygulamaya koydu. Denetimlerde, ticari aracın tüzel kişiye ait olması durumunda sürücünün SGK'lı olup olmadığı kontrol ediliyor.
Denetim Süreci ve Cezai İşlemler
Kontrollerde sürücünün SGK kaydının bulunmaması halinde, bu durum SGK’ya bildiriliyor. Ardından, şirket hakkında “kayıt dışı işçi çalıştırma” gerekçesiyle idari para cezası süreci başlatılıyor.
İl emniyet müdürlükleri tarafından düzenlenen trafik idari para cezası tutanağındaki bilgiler —ticari aracın plakası, sürücünün T.C. kimlik numarası, adı-soyadı, cezanın düzenlendiği yer/il/ilçe, birim ve tarih— SGK’ya iletiliyor. SGK, bu tutanakları inceleyerek kayıt dışı çalışmanın tespit edilmesi halinde gerekli işlemleri yapıyor ve ticari araç sahibine yaptırım uyguluyor.
Ceza Miktarları ve Yaptırımlar
Ticari araçta sigortasız işçi çalıştırıldığı, trafik polisinin düzenlediği tutanakla tespit edilirse şirkete 5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesi gereğince aşağıdaki yaptırımlar uygulanabiliyor:
- İşçinin işe giriş bildirgesinin yasal sürede verilmemesi nedeniyle 2 asgari ücret (66 bin 60 lira),
- Aynı durumun 1 yıl içinde tekrarı halinde her bir sigortasız işçi için asgari ücretin 5 katı (198 bin 180 lira),
- Sigortasız işçinin Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde bildirilmemesi durumunda her ay için 2 asgari ücret (66 bin 60 lira),
- Sigortasız işçinin aylık ücret bordrosunda ismi olmaması nedeniyle her ay için yarım asgari ücret (16 bin 515 lira),
- Yasal kayıt ve belgelerin incelenmesi halinde, sigortasız çalıştığı tespit edilen her ay için kayıt geçersizliği nedeniyle asgari ücretin yarısı (16 bin 515 lira).
Eğer kiraya verilen araçlarda, şoförün sigortası kiraya alan gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılmışsa ceza uygulanmıyor. Bu durumda, araç kira sözleşmesinin yazılı olması ve taraflarca imzalanması yeterli görülüyor.
Kaza Durumunda Sorumluluk
Aracı kullanan sürücünün trafik kazası geçirmesi ve yaralanması ya da ölmesi durumunda, tüm maddi ve hukuki sorumluluğun ticari araç sahibine ait olduğu hatırlatılıyor.
