KOBİ'lerin Stratejik Planlama Süreci
Günümüzde, KOBİ'lerin stratejik planlarını güncelleyerek bunları operasyonel uygulamalarla ilişkilendirmeleri giderek daha fazla önem kazanıyor. Türkiye'deki KOBİ'lerin stratejik planlama süreçlerine eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşan KOBİ Danışmanı Bülent Yüce, birçok işletmenin hâlâ gerçek anlamda stratejik planlama yapmadığını ifade ediyor. Yüce, mevcut durumu "Türkiye'deki KOBİ'lerin çoğu stratejik plan değil, sadece temenniler hazırlıyor. Ekonomik dalgalanmalar derinleştiğinde bu planlar ilk çöken unsurlar oluyor" şeklinde dile getiriyor. Ayrıca, mevcut koşullarda stratejik planların revize edilmesinin zorunlu hale geldiğini belirtiyor.
Revizyonun Temel İlkeleri
Yüce, bu revizyonun üç ana ilkeye dayanması gerektiğini vurguluyor. İlk olarak, büyüme hedeflerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Yüce'ye göre, "Ne kadar büyürüz?" sorusu yerine "Hangi senaryoda hayatta kalabiliriz?" sorusu sorulmalı ve döviz, faiz, talep daralması ile tedarik risklerini içeren en az üç senaryo oluşturulmadan yapılan hiçbir çalışmanın stratejik olarak kabul edilmemesi gerektiğini ifade ediyor. Strateji belgeleri ile günlük kararlar arasındaki kopukluğun önemli bir sorun teşkil ettiğini belirterek, "Eğer strateji dosyası ile günlük kararlar arasında bir kopukluk varsa, o belge çöp klasörüdür" şeklinde uyarıyor.
Stratejik önceliklerin, ürün çeşitliliğinden müşteri seçimine, fiyatlamadan nakit döngüsüne kadar operasyonun merkezine yerleşmesi gerektiğini vurgulayan Yüce, günümüz ekonomisinde KOBİ'ler için asıl riskin küçülmek değil, dağılmak olduğunu belirtiyor. Her işi yapma alışkanlığının terk edilmesi gerektiğini ifade ederken, "Kârlı olmayan müşteri, ürün ve faaliyetler stratejik plan revizyonunda açıkça elenmeli" değerlendirmesinde bulunuyor. Bu yaklaşımın ciddi bir cesaret gerektirdiğinin altını çiziyor, çünkü bazı alışkanlıkları ve müşterileri bilinçli bir şekilde geride bırakmayı zorunlu kıldığını belirtiyor.
Finansal Okuryazarlık ve İnsan Kaynakları Yönetimi
Finansal okuryazarlık konusuna da benzer bir zihniyet sorununa dikkat çeken Yüce, bu konunun yalnızca teknik bir Excel becerisinden çok daha fazlası olduğunu vurguluyor. KOBİ'lerdeki en büyük eksikliğin tek bir kelimeyle 'Nakit mantığı' olduğunu ifade ediyor. "KOBİ'lerin büyük bir kısmı hâlâ ciro, kâr ve nakit kavramlarını karıştırıyor" diyerek, ciro artışına rağmen batan veya kâr elde etmesine rağmen ödeme yapamayan işletmelerin temel nedeninin muhasebe eksikliği değil, finansı bir yönetim aracı olarak kullanmamak olduğunu belirtiyor.
İnsan kaynakları ve performans yönetimi alanında da KOBİ'lerin sıkça büyük şirket modellerini taklit etmeye çalıştığını belirten Yüce, 360 derece performans değerlendirme sistemlerinin sadeleştirilmeden uygulanmasının ciddi bir bürokratik yük oluşturduğunu ifade ediyor. Bu noktada, az sayıda net gösterge, güvenli geri bildirim mekanizmaları ve sonuçların mutlaka gelişim planlarına bağlanmasının kritik olduğunu dile getiriyor.
Kârlılık ve Yapay Zeka Kullanımı
Kârlılık konusuna dair, satış artışının çoğu zaman yanlış bir başlangıç olduğunu vurgulayan Yüce, kârlılığın bir pazarlama sloganı değil, disiplinli bir yönetimin sonucu olduğunu hatırlatıyor. Kârlı olmayan işlerden çıkmak, fiyatlama cesaretini geri kazanmak, süreçleri sadeleştirerek verimliliği artırmak ve nakit döngüsünü kısaltmak, bu disiplinin temel unsurları arasında yer alıyor. Ayrıca, KOBİ'lerin henüz çok sınırlı düzeyde yapay zeka kullandığını belirten Yüce, yapay zekanın sihirli bir araç olarak algılanmasının en büyük yanılgı olduğunu vurguluyor. Yapay zekanın, süreçleri belirli, verileri düzenli ve karar alma yetkisi net olan işletmelerde satış tahminlerinden pazarlama optimizasyonuna, operasyonel raporlamadan insan kaynaklarına kadar önemli değerler ürettiğini ifade ediyor. Ancak asıl riskin, yapay zekayı kullanamamak değil, kullanmayı ertelemek olduğunu özellikle belirtiyor.
BİST hisse verileri 15 dk gecikmeli verilerdir. BİST isim ve logosu 'Koruma Marka Belgesi' altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Veriler Forinvest tarafından sağlanmaktadır.
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
