Küresel Piyasalarda Orta Doğu Gerilimi Etkili Oluyor
Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki tansiyonun etkisiyle haftaya aşağı yönlü bir seyirle başladı. Haftanın ortasında bir toparlanma çabası gösterilse de, bölgedeki gerginliğin uzun süre devam edeceğine dair endişeler, piyasaların satıcılı kalmasına neden oldu.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası İran'ın Hürmüz Boğazı'na yönelik tehditleri, bu stratejik bölgedeki enerji sevkiyatlarını olumsuz etkiledi. Bu durum, petrol fiyatlarında arz kaygılarıyla birlikte ani yükselişlere yol açarken, küresel enflasyon risklerini de artırdı.
Dünya genelinde yükselen petrol fiyatları, merkez bankalarının para politikalarında temkinli adımlar atma ihtimalini gündeme getirdi. Yatırımcılar, Orta Doğu'daki çatışmalara dair gelişmeleri yakından takip ederken, ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden İran ile "koşulsuz teslimiyet" dışında bir anlaşmanın mümkün olmadığını belirtti.
Makroekonomik Veriler ve Fed'in Kararları
Jeopolitik risklerin gölgesinde, çarşamba günü açıklanan verilere göre ABD’de özel sektör istihdamı şubat ayında beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Ancak, cuma günü açıklanan tarım dışı istihdam verisi, beklenmedik bir şekilde 92 bin kişi azaldı ve bu durum, iş gücü piyasasında soğuma eğiliminin devam ettiğine işaret etti.
Tarım dışı istihdamda meydana gelen değişimler, arka planda yaşanan ekonomik durgunluk endişelerini belirginleştirirken, önümüzdeki aylarda ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyon ve resesyon ikilemiyle karşılaşabileceğine dair işaretler veriyor. Analistler, önümüzdeki hafta açıklanacak enflasyon verilerinin piyasalarda önemli bir yere sahip olduğunu ifade ederek, bu verilerin Fed'in politika kararlarına dair ipuçları sunabileceğini belirtti.
Fed yetkililerinin açıklamaları da dikkatle izleniyor. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, şubat ayına ilişkin zayıf istihdam verilerinin para politikası açısından mevcut karar alma sürecini daha da zorlaştıracağını vurguladı. Boston Fed Başkanı Susan Collins ise, enflasyonun kalıcı olarak yüzde 2 hedefine ulaşması için net kanıtlar aradığını ve bunun ancak yılın ikinci yarısında gerçekleşebileceğini kaydetti.
Faiz Beklentileri ve Piyasa Tepkileri
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, faiz oranlarının bir süre daha sabit tutulması gerektiğini ifade etti. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran, zayıf gelen istihdam verilerinin merkez bankasının faiz indirme kararını güçlendirdiğini belirtti. Miran, iş gücü piyasasının para politikasından daha fazla destek alabileceğini de aktardı.
Piyasalardaki fiyatlamalarda, Fed'in bu ay politika faizini sabit tutacağına kesin gözüyle bakılırken, temmuz ayına kadar bir faiz indirimi yapılmayacağı öngörülüyor. Temmuz ayına ilişkin beklentiler ise, yüzde 60 ihtimalle faiz indirimi, yüzde 40 ihtimalle sabit kalacağı yönünde şekilleniyor.
Petrol ve Dolar Endeksi Üzerindeki Etkiler
Bu gelişmeler ışığında, petrol fiyatlarının ABD'deki enflasyonu körükleyeceği endişeleriyle, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi geçen haftayı yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,14 seviyesinde tamamladı. Jeopolitik riskler ve Fed'e yönelik zayıflayan gevşeme beklentileriyle dolar endeksi, geçen hafta yüzde 1,4 artış göstererek Temmuz 2025'ten bu yana en hızlı haftalık yükselişini kaydetti.
Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri, alternatif maliyeti artırarak altının ons fiyatını jeopolitik risklere rağmen yüzde 1,75 düşüşle 5 bin 170 dolardan haftayı kapatmasına neden oldu. Orta Doğu'daki gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların aksaması, arz kaygılarını artırarak petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Brent petrolün varil fiyatı, geçen hafta yüzde 24,4 artışla 90 dolara çıkarak Nisan 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
New York Borsası Olumsuz Seyir İzledi
New York borsasında, geçen hafta olumsuz bir seyir gözlemlendi. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 2,02, Nasdaq endeksi yüzde 1,27 ve Dow Jones endeksi yüzde 3,01 oranında değer kaybetti. Kurumsal tarafta, BlackRock’ın artan para çıkışları nedeniyle özel kredi fonlarından para çekme işlemlerini sınırladığına dair haberler, piyasalardaki endişeleri artırdı ve şirketin hisseleri cuma günü yüzde 7,1 değer kaybetti.
Öte yandan, Fed’in "Bej Kitap" raporunun şubat sayısı yayımlandı. Raporda, genel ekonomik faaliyetin 12 Fed bölgesinin 7'sinde "hafif ila orta" düzeyde arttığı, faaliyetlerin yatay seyrettiğini veya düştüğünü bildiren bölge sayısının ise 4'ten 5'e yükseldiği belirtildi.
Avrupa Borsalarında Satış Baskısı
Avrupa borsalarında geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir hâkim oldu. Jeopolitik risklerin etkisiyle oluşan arz kaygıları, petrol fiyatlarını yükseltirken, bu durum bölge piyasalarına olumsuz yansıdı. Enflasyonist baskıların artabileceği tahminleri, Avrupa Merkez Bankası (ECB) için faiz artışı beklentilerini güçlendirdi.
Makroekonomik verilere göre, Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), AB ile Avro Bölgesi'nin 2025 yılı son çeyreğine ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) ve istihdam verilerini güncelledi. Verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış GSYH, 2025'in dördüncü çeyreğinde üçüncü çeyreğe kıyasla yüzde 0,2 arttı. Yılın son çeyreğinde ise GSYH, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,2 ile tahminlerin altında yükseliş gösterdi.
Asya Borsalarında Satış Baskısı Devam Ediyor
Asya borsalarında da geçen hafta satış baskısı gözlemlendi. Önümüzdeki hafta Japonya'da açıklanacak ekonomik veriler dikkatle izlenecek. ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışını donanma desteğiyle sağlayabileceğini belirtmesi, bölge ekonomilerindeki endişeleri bir nebze hafifletti. Ancak enerji tedarikine dair sorunlar, gündemin ana maddesi olmaya devam ediyor.
Güney Kore Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, İran'daki gelişmelerin ülkeye etkisini değerlendirmek için acil durum toplantısı gerçekleştirdi. Bakanlık, Orta Doğu'daki krizin uzaması durumuna karşı yeterli petrol rezervine sahip olunduğunu açıkladı ve Hürmüz Boğazı'ndaki kapanmaya karşı alternatif petrol tedarik yolları arandığını belirtti.
Yurt İçi Piyasalarda Gözler TCMB'nin Faiz Kararında
Yurt içinde, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyerek haftayı yüzde 6,74'lük bir düşüşle 12.792,81 puandan kapattı. Önümüzdeki hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) açıklayacağı para politikası kararları ve ödemeler dengesi verileri dikkatle takip edilecek. Ekonomistler, mart ayında TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, petrol fiyatlarındaki geçici artışın etkisini azaltmak için eşel mobil sisteminin devreye alındığını duyurdu. Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise, Avrupa Birliği (AB) ile ekonomik entegrasyonun geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 44,0770'ten tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde, sanayi üretimi, TCMB faiz kararı, cari denge ve konut satışları verileri takip edilecek.
