Maraton kaç kilometre? 42,195 kilometrenin hikâyesi ve maratonun tarihi

Maraton, 42,195 kilometrelik uzun mesafe koşusudur. Antik Yunan efsanesinden 1896 olimpiyatına, 1908 Londra'daki mesafe değişikliğinden kadın maratonunun olimpiyatlara girişine kadar maratonun tarihini anlattık.

Maraton, resmi mesafesi 42,195 kilometre olan uzun mesafe yol koşusudur. Adını, efsaneye göre bir Atinalı habercinin MÖ 490'daki savaşın ardından koşarak zafer haberini Atina'ya ulaştırdığı Marathon kasabasından alır. Yarış ilk kez 1896 Atina Olimpiyatları'nda koşuldu; bugünkü 42,195 kilometrelik mesafe 1908 Londra Olimpiyatları'nda ortaya çıktı ve 1921'de standart hale getirildi.

Maraton efsanesi neyi anlatır?

Hikâyeye göre Atinalılar Marathon Ovası'nda Perslere karşı zafer kazandıktan sonra bir haberci, sonradan Pheidippides adıyla anılan koşucu, Atina'ya kadar durmadan koştu. Zafer haberini verdikten hemen sonra yorgunluktan yere yığılıp öldü. Tarihçiler bu anlatının ayrıntılarının sonraki dönem yazarlarına dayandığını ve tarihsel olarak tartışmalı olduğunu belirtir. Yine de efsane, modern maratonun ilham kaynağı oldu.

Maraton olimpiyatlara nasıl girdi?

1896'daki ilk modern olimpiyatların hazırlıkları sırasında Fransız dilbilimci Michel Bréal, Marathon'dan Atina'ya bir koşu düzenlenmesini önerdi. Fikir kabul gördü ve ilk olimpiyat maratonunu ev sahibi Yunanistan'dan Spyridon Louis kazandı. Bu zafer Yunanistan'da büyük coşku yarattı. Ertesi yıl, 1897'de, bugün dünyanın en eski yıllık maratonu olarak bilinen Boston Maratonu başladı.

Neden tam olarak 42,195 kilometre?

İlk olimpiyat maratonlarının mesafesi sabit değildi ve 40 kilometre civarında değişiyordu. 1908 Londra Olimpiyatları'nda parkur, Windsor Şatosu'ndan başlayıp olimpiyat stadındaki kraliyet locasının önünde bitecek şekilde planlandı. Bu düzenleme, mesafenin 26 mil 385 yarda, yani 42,195 kilometre olmasına yol açtı. Uluslararası Amatör Atletizm Federasyonu (IAAF), 1921'de bu mesafeyi maratonun resmi uzunluğu olarak kabul etti.

Kadınlar maratona ne zaman katılabildi?

Uzun yıllar boyunca kadınların bu mesafeyi koşamayacağı düşüncesi yaygındı ve birçok yarış kadınlara kapalıydı. 1960'lar ve 1970'lerde kadın koşucuların resmi olmayan şekilde yarışlara katılması bu önyargıyı sarstı. Boston Maratonu kadınlara 1972'de resmi olarak açıldı. Kadınlar maratonu ise olimpiyat programına ilk kez 1984 Los Angeles Oyunları'nda girdi.

Maratona nasıl hazırlanılır?

Maraton hazırlığı genellikle birkaç ay süren planlı bir antrenman dönemi gerektirir. Haftalık kilometrenin kademeli artırılması, uzun koşular, toparlanma günleri ve yarış temposunda çalışmalar programın temelini oluşturur. Yarış sırasında enerji ve sıvı alımı da performansı doğrudan etkiler. Türkiye'de Avrupa ve Asya kıtalarını aynı parkurda birleştiren İstanbul Maratonu, ülkenin en bilinen maraton organizasyonudur.

Maraton parkurları nasıl ölçülür?

Yol koşularında mesafe, kalibre edilmiş bisikletlerle ve koşucunun izleyebileceği en kısa çizgi esas alınarak ölçülür. Parkurun ölçümünde küçük bir güvenlik payı bırakılır; böylece hiçbir koşucunun resmi mesafeden daha kısa bir yol koşmadığı güvence altına alınır. Rekorların tanınması için parkurun başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki kot farkı ile iki nokta arasındaki düz mesafe de belirli sınırlar içinde olmalıdır. Bu nedenle bazı ünlü parkurlarda koşulan derecelerin dünya rekoru olarak onaylanmadığı görülür.

Maratonda hangi tempo stratejileri kullanılır?

Elit koşucular çoğu zaman yarışı eşit tempoda ya da ikinci yarıyı biraz daha hızlı koşarak tamamlamayı hedefler. Büyük şehir maratonlarında belirli bir süreyi hedefleyen amatör koşuculara yardımcı olmak için tempo tutucu koşucular görevlendirilir. Yarışın 30. kilometresinden sonra yaşanan ani yorgunluk, koşucular arasında "duvara çarpmak" olarak bilinir ve çoğunlukla vücudun enerji depolarının azalmasıyla ilişkilendirilir.

Sıkça sorulan sorular

Maraton kaç kilometredir?

Maratonun resmi mesafesi 42,195 kilometredir.

Yarı maraton kaç kilometre?

Yarı maraton, tam maratonun yarısı olan 21,0975 kilometredir.

Ultramaraton nedir?

Maraton mesafesinden daha uzun olan koşulara ultramaraton denir; 50 ve 100 kilometrelik yarışlar en yaygın örneklerdir.

İlgili HaberTürkiye-Belçika maçı ne zaman, saat kaçta, hangi kanalda? Sergen Yalçın ilk maçına çıkıyor! İşte muhtemel 11'ler