Pick and roll nedir? Basketbolda perde ve potaya dönüş oyunu nasıl oynanır?
Pick and roll'un tanımı, oyun kurucu ile perdeyi yapan uzun oyuncunun görevleri, pick and pop ve short roll gibi çeşitleri ve topçunun okuması gereken seçenekler.

Sesli Dinle
Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.
Pick and roll'un tanımı, oyun kurucu ile perdeyi yapan uzun oyuncunun görevleri, pick and pop ve short roll gibi çeşitleri ve topçunun okuması gereken seçenekler.
Pick and roll, basketbolda topu süren oyuncuya bir takım arkadaşının perde yaptığı (pick), ardından perdeyi yapan oyuncunun potaya doğru döndüğü (roll) iki kişilik hücum oyunudur. Topçu perdeyi kullanarak savunmacısından kurtulur; sonra şut atar, potaya gider ya da dönen arkadaşına pas verir. Basketbolun hücum ve savunma sistemleri içinde en sık kullanılan oyundur.
Pick and roll adım adım nasıl işler?
Klasik bir pick and roll, genellikle oyun kurucu ile bir uzun oyuncu arasında, üç sayı çizgisinin hemen üstünde ya da kanatta oynanır. Akış şöyledir:
- Kurulum: Oyun kurucu topu sürerken savunmacısını perdenin geleceği yöne doğru hafifçe "yanıltır". Bu, savunmacının perdeye tam çarpmasını kolaylaştırır.
- Perde: Uzun oyuncu, oyun kurucunun savunmacısının yoluna hareketsiz biçimde yerleşir. Perdenin açısı, topçunun hangi yöne gideceğini belirler.
- Perdeyi kullanma: Oyun kurucu, omzunu perdeyi yapanın omzuna yakın geçirerek savunmacısının arada sıkışmasını sağlar. Boşluk bırakmak, savunmacının perdenin üstünden kolayca geçmesine izin verir.
- Dönüş (roll): Perdeyi yapan oyuncu, topçu geçer geçmez yüzünü topa dönerek potaya doğru koşar.
- Karar: Topçu, savunmanın tepkisine göre şut, penetrasyon ya da pas seçeneklerinden birini kullanır.
Oyunun gücü, iki savunmacıyı aynı anda karar vermeye zorlamasından gelir. Topçunun savunmacısı perdeye takılırken, perdeyi yapanın savunmacısı hem topçuyu durdurmak hem de potaya dönen oyuncuyu bırakmamak zorundadır. Bu iki görevi aynı anda yapmak zordur; çoğu zaman bir an için ikisinden biri açıkta kalır.
Oyun kurucunun okuması gereken seçenekler
Pick and roll'da topçu, savunmanın nasıl karşıladığına bakarak karar verir. Temel okumalar şunlardır:
| Savunmanın tepkisi | Açıkta kalan | Topçunun doğru kararı |
|---|---|---|
| Topçunun savunmacısı perdenin altından geçiyor | Perde arkasında şut alanı | Perdenin hemen arkasından şut |
| Uzun savunmacı potaya yakın bekliyor (drop) | Orta mesafe | Pull-up şut ya da yüzer şut (floater) |
| Uzun savunmacı topçuya çıkıyor (hedge) | Potaya dönen uzun | Dönen oyuncuya pas |
| Savunmacılar eşleşme değiştiriyor (switch) | Boy veya hız uyumsuzluğu | Uyumsuzluğu izolasyonla ya da posta topla değerlendirmek |
| İki savunmacı birden topçuya baskı yapıyor (blitz) | Perdeyi yapan oyuncu ve uzak taraf | Hızlı pas ve 4'e 3 durumunu kullanmak |
Bu savunma yöntemlerinin her birinin ayrıntısını pick and roll'a karşı drop, hedge ve switch savunmasını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.
Pick and roll'un çeşitleri
Pick and pop
Perdeyi yapan oyuncu potaya dönmek yerine üç sayı çizgisinin gerisine ya da orta mesafeye açılır (pop). Şut atabilen uzun oyuncuların yaygınlaşmasıyla bu çeşit modern basketbolun vazgeçilmezi oldu. Uzun savunmacı potaya yakın beklerse perdeci rahat şut bulur; dışarı çıkarsa pota boşalır.
Short roll
Perdeyi yapan oyuncu potaya kadar gitmek yerine serbest atış çizgisi civarında topu alır. Özellikle topçuya iki savunmacıyla baskı yapıldığında kullanılır; topu alan oyuncu bu noktada 4'e 3 üstünlükle karar verir: potaya gider, köşedeki şutöre ya da potanın altına kesen arkadaşına pas atar.
Slip
Perdeci, perdeyi tam kurmadan, savunmacılar perdeye hazırlanırken potaya kaçar. Savunma perdeye aşırı erken tepki veriyorsa etkili bir karşı hamledir.
Çift perde ve "Spain" pick and roll
Topçuya art arda iki perde yapılabilir ya da iki oyuncu yan yana çift perde kurabilir. "Spain pick and roll" adıyla bilinen çeşitte ise klasik pick and roll sırasında üçüncü bir oyuncu, potaya dönen uzunun savunmacısına arkadan perde yapar ve ardından dışarı açılır. Bu, savunmayı üç ayrı tehditle aynı anda uğraşmaya zorlar. Bu çeşidin adını İspanyol basketbolunda yaygın biçimde kullanılmasından aldığı kabul edilir.
Uzak taraftaki üç oyuncunun görevi
Pick and roll iki kişilik bir oyun gibi görünse de diğer üç oyuncunun konumu başarıyı doğrudan etkiler. Genellikle iki oyuncu köşelerde, biri kanatta ya da "dunker spot" denilen dip çizgi yakınında bekler. Köşelerdeki şutörler, yardım savunmasını potadan uzaklaştırır; bir savunmacı potaya dönen uzunu durdurmak için yardıma gelirse köşe açılır. Bu yüzden iyi alan dağılımı olmayan takımlarda pick and roll'un etkisi belirgin şekilde azalır.
İyi bir pick and roll için kontrol listesi
- Perde hareketsiz ve doğru açıyla kuruluyor mu? (Hareketli perde faul sayılır.)
- Topçu perdeye yakın geçiyor, savunmacısını sıkıştırıyor mu?
- Perdeci, topçu geçer geçmez hızla dönüyor mu?
- Köşeler ve kanat dolu mu, alan dağılımı korunuyor mu?
- Topçu, savunmanın tepkisini okuyup doğru seçeneği seçiyor mu?
Tarihten bir not
Pick and roll, basketbolun çok eski bir oyunudur; ama NBA'de 1980'ler ve 1990'larda Utah Jazz'ın John Stockton–Karl Malone ikilisiyle simgeleşti. Üç sayı atabilen oyun kurucuların ve şut atan uzunların yaygınlaşmasıyla son yirmi yılda hücumların merkezine yerleşti. Bugün EuroLeague'den NBA'e kadar pek çok takımda hücum setlerinin büyük kısmı bir pick and roll ile başlıyor. Avrupa'nın en üst düzey organizasyonunun yapısını merak ediyorsanız EuroLeague formatını anlatan rehberimize göz atabilirsiniz.
Pick and roll, ilkelere dayalı hücum sistemlerinin de önemli bir parçasıdır; perdelerin topsuz oyunculara da yapıldığı daha geniş bir yapıyı hareketli hücum (motion offense) yazımızda ele aldık.
Sık sorulan sorular
Pick and roll ile pick and pop arasındaki fark ne?
Pick and roll'da perdeyi yapan oyuncu potaya döner, pick and pop'ta ise şut atmak için dışarı açılır. Hangisinin seçileceği, perdecinin şut becerisine ve savunmanın tepkisine bağlıdır.
Perdede hangi durumlar faul sayılır?
Perdeyi yapan oyuncunun temas anında hareket etmesi, kalçasını ya da dizini savunmacıya doğru uzatması veya savunmacıyı itmesi hücum faulü sayılabilir. Faul türleri ve sınırları için basketbolda faul türleri yazımıza bakabilirsiniz.

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Yazar Spor, 2024 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.
İlgili Haberler
Yorumlar (0)
Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.






