İkili averaj nedir? Futbolda puan eşitliğinde sıralama nasıl belirlenir
Türk futbolunda puan eşitliğinde önce takımların kendi aralarındaki maçlara, yani ikili averaja bakılır. Genel averajla farkı, üç takımlı eşitlikte mini lig hesabı ve örnek tablolar.

Sesli Dinle
Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.
Türk futbolunda puan eşitliğinde önce takımların kendi aralarındaki maçlara, yani ikili averaja bakılır. Genel averajla farkı, üç takımlı eşitlikte mini lig hesabı ve örnek tablolar.
İkili averaj, iki takımın puanları eşit olduğunda sıralamayı belirlemek için yalnızca bu iki takımın birbirleriyle oynadıkları maçların sonuçlarına bakılmasıdır. Türk futbolunda puan eşitliğinde öncelikle bu maçlarda toplanan puanlara, ardından bu maçlardaki gol farkına bakılır. Genel averaj, yani sezon boyunca atılan ve yenilen gollerin farkı, ancak daha sonraki aşamada devreye girer. Bu kuralın lig sistemi içindeki yerini Türk futbol lig sistemi rehberimizde özetledik.
İkili averaj ile genel averaj arasındaki fark
| İkili averaj | Genel averaj | |
|---|---|---|
| Hangi maçlar sayılır? | Yalnızca eşit puanlı takımların kendi aralarındaki maçlar | Sezonun tüm maçları |
| Ne ölçer? | Doğrudan rekabetteki üstünlüğü | Sezon geneli hücum ve savunma performansını |
| Nerede öncelikli? | Türkiye, İspanya, İtalya gibi liglerde | İngiltere gibi liglerde |
Hangi yöntemin "daha adil" olduğu tartışmalıdır. İkili averajı savunanlar, iki takımın sahada doğrudan karşılaştığı maçların daha belirleyici olması gerektiğini söyler. Genel averajı savunanlar ise sezonun tamamını yansıttığını öne sürer.
İki takım eşitse: adım adım
TFF statülerinde yer alan kriterler genel olarak şu mantıkla sıralanır:
- Eşit puanlı takımların kendi aralarındaki maçlarda topladıkları puan
- Bu maçlardaki gol farkı (ikili averaj)
- Genel averaj
- Sezon boyunca atılan gol sayısı ve statüde yer alan diğer kriterler
Kriterlerin kesin sırası ve sonraki aşamalar her sezonun statüsünde yazılıdır; özellikle sezon sonu hesaplarında güncel statüyü esas alın.
Örnek 1: İkili puan belirleyici
A ve B takımları sezonu 55 puanla bitirdi. Aralarındaki maçlar: A 2-1 B ve B 3-0 A. İkili puan: A 3, B 3; eşit. İkili averaja geçilir: A toplamda 2 gol attı, 4 gol yedi (−2); B ise 4 attı, 2 yedi (+2). B üstte yer alır, A'nın genel averajı daha iyi olsa bile.
Örnek 2: İkili puan farklı
Aynı senaryoda maçlar A 1-0 B ve 1-1 bitseydi, A ikili puanda 4–1 önde olurdu ve gollere bakmaya gerek kalmadan üstte yer alırdı.
Üç ya da daha fazla takım eşitse: mini lig
Üç takım aynı puanı topladığında, yalnızca bu üç takım arasındaki maçlardan oluşan bir "mini lig" tablosu hazırlanır. Her takımın bu maçlarda topladığı puan ve gol farkı hesaplanır.
| Takım | Mini ligde puan | Mini ligde averaj | Sonuç |
|---|---|---|---|
| X | 7 | +3 | 1. |
| Y | 5 | +1 | 2. |
| Z | 4 | −4 | 3. |
Bu örnekte X, Y ve Z'nin genel averajları ne olursa olsun sıralama mini lig tablosuna göre belirlenir. Mini ligde de eşitlik sürerse statüdeki sonraki kriterlere geçilir. Bu hesap, özellikle sezonun son haftalarında küme düşme hattındaki ve play-off sıralarındaki takımlar için kritik önem taşır.
Sezon içinde tabloda neden farklı görünüyor?
Sezonun ortasında, eşit puanlı iki takım birbirleriyle henüz iki maçını da oynamamışsa ikili averaj tam olarak hesaplanamaz. Bu nedenle sezon içindeki puan durumu tablolarında sıralama çoğu zaman genel averaja göre gösterilir ve ikili averaj, iki takım arasındaki maçlar tamamlandığında belirleyici hale gelir. Farklı internet sitelerinde ya da uygulamalarda aynı haftanın tablosunun farklı görünmesinin bir nedeni de budur.
Play-off ve kupalarla ilişkisi
İkili averaj, 1. Lig'de play-off'a katılacak sıraların belirlenmesinde de önem taşır; play-off düzenini 1. Lig play-off sistemi yazımızda anlattık. Eleme usulü kupa maçlarında ise eşitlik, uzatma ve penaltı atışlarıyla çözülür; ikili averaj kuralı bu maçlarda uygulanmaz.
Sık yapılan hesap hataları
- Yalnızca genel averaja bakmak: Medyada sık görülen hata budur. Türk futbolunda genel averaj, ikili kriterlerden sonra gelir.
- Üç takımlı eşitliği ikili ikili çözmek: Üç takım eşit puandaysa, takımları ikişer ikişer karşılaştırmak yerine üçünün arasındaki maçlardan mini lig tablosu kurulmalıdır.
- Oynanmamış maçları hesaba katmamak: Eşit puanlı takımlar sezonun son haftasında karşılaşacaksa, o maçın sonucu ikili puanı da ikili averajı da değiştirir.
- Silinen puanları unutmak: Puan silme cezası, eşitliğin oluşup oluşmadığını değiştirebilir.
Örnek 3: Son hafta senaryosu
C ve D takımları son haftaya 40'ar puanla giriyor ve son haftada birbirleriyle oynayacak. İlk yarıdaki maçı C 2-0 kazanmıştı. Son hafta D 1-0 kazanırsa D 43, C 40 puana ulaşır; eşitlik oluşmaz, D üstte olur. Maç 1-1 biterse ikisi de 41 puanda eşitlenir; ikili puanda C 4–1 önde olduğu için C üstte yer alır. Bu yüzden D için beraberlik yetmez; C'nin önünde bitirmek için kazanmak zorundadır.
Kısa özet
Puan eşitliğinde önce eşit takımların kendi aralarındaki maçlarda aldığı puanlara, sonra bu maçlardaki gol farkına bakılır. Üç ya da daha fazla takım eşitse bu takımlar arasındaki maçlardan bir mini lig tablosu kurulur. Genel averaj ve atılan gol sayısı ancak bu kriterlerden sonra devreye girer. Kriterlerin kesin sırası her sezonun statüsünde yer alır.
Sık sorulan sorular
Deplasmanda atılan gol ikili averajda avantaj sağlar mı?
UEFA, deplasman golü kuralını kendi turnuvalarında kaldırmıştır. Ligdeki eşitlik kriterlerinde deplasman golünün rolü olup olmadığını o sezonun statüsünden kontrol edin.
Hükmen sonuçlanan maç ikili averajda nasıl sayılır?
Hükmen tescil edilen skor resmî sonuç kabul edilir ve hesaplamalarda bu skor kullanılır. Ayrıntılar için hükmen mağlubiyet yazımıza bakabilirsiniz.

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Yazar Spor, 2024 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.
İlgili Haberler
Yorumlar (0)
Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.






