Sarı kart ve kırmızı kart kuralları: Hangi hareket hangi cezayı getirir?

Futbolda sarı kart ihtar, kırmızı kart oyundan atılma anlamına gelir. Hangi ihlalin hangi kartla cezalandırıldığını, iki sarının neden kırmızıya döndüğünü ve teknik ekibe kart gösterilmesini anlattık.

Futbolda sarı kart bir oyuncuya verilen resmi ihtardır; kırmızı kart ise oyuncunun maçın geri kalanında oynayamayacağı anlamına gelir. Aynı maçta ikinci sarı kartı gören oyuncu otomatik olarak kırmızı kartla oyundan çıkarılır ve takımı eksik kalır. Kartlar, oyunun kurallarını belirleyen IFAB'ın (Uluslararası Futbol Federasyonu Kurulu) 12. kuralında, yani "Fauller ve sportmenliğe aykırı davranışlar" bölümünde düzenlenir.

Kart sistemi ne zaman ortaya çıktı?

Renkli kartlar ilk kez 1970 Dünya Kupası'nda kullanıldı. Fikir, İngiliz hakem Ken Aston'a atfedilir. 1966 Dünya Kupası'nda hakemin sözlü ihtarlarının oyuncular tarafından anlaşılmaması tartışma yaratınca Aston, trafik ışıklarından esinlenerek sarı ve kırmızı renk önerisini geliştirdi. Böylece dil bilmeyen oyuncu da, tribündeki seyirci de cezayı aynı anda görebilir hale geldi.

Hangi davranışlar sarı kartla cezalandırılır?

Kurallarda sarı kartı gerektiren davranışlar tek tek sayılır. Başlıcaları şunlardır:

• Sportmenliğe aykırı hareket (örneğin umut vaat eden bir atağı faulle kesmek, penaltı kazanmak için kendini atmak)
• Söz ya da hareketle hakem kararına itiraz
• Kuralları sürekli ihlal etmek (tekrarlanan fauller)
• Oyunun yeniden başlamasını geciktirmek
• Serbest vuruş, korner veya taçta gerekli mesafeye uymamak
• Hakemin izni olmadan sahaya girmek ya da sahayı terk etmek
• Gol sevincinde formayı çıkarmak veya başı formayla örtmek

Kırmızı kart hangi durumlarda gösterilir?

Kırmızı kart doğrudan da verilebilir. Doğrudan kırmızı gerektiren ihlaller daha ağırdır:

Ceza sahası içinde yapılan ve topa oynama girişimi içeren bir faulle bariz gol şansı engellenirse, penaltı verildiği için ceza bir kademe hafifletilir ve oyuncu sarı kart görür. Topa oynama girişimi yoksa, çekme veya itme gibi hareketlerde kırmızı kart yine gündeme gelir. Bu ayrım, aynı pozisyon için penaltı, kırmızı kart ve men cezasının üst üste binmesini önlemek amacıyla getirildi.

Teknik direktöre ve yedeklere kart gösterilebilir mi?

Evet. IFAB'ın 2019'da yürürlüğe giren düzenlemesiyle hakemler, teknik alandaki yetkililere de sarı ve kırmızı kart gösterebiliyor. Daha önce bu kişiler yalnızca sözlü uyarıyla ya da tribüne gönderilerek cezalandırılıyordu. Yedek ve oyundan çıkmış oyuncular da kart görebilir; kenarda gösterilen kırmızı kart, sahadaki takımın sayısını azaltmaz.

Kart cezaları sonraki maçları nasıl etkiler?

Maç içi kural kartın sahadaki etkisini belirler; sonraki karşılaşmalarda uygulanacak ceza ise organizasyonu yapan kurumun talimatlarına bağlıdır. Ulusal liglerde ve UEFA turnuvalarında belirli sayıda sarı karta ulaşan oyuncunun bir maç ceza alması, kırmızı kartta ise disiplin kurulunun kaç maç men vereceğine karar vermesi yaygın uygulamadır. Kart sınırları ve silinme kuralları turnuvadan turnuvaya değiştiği için her organizasyonun kendi talimatına bakmak gerekir.

Sıkça sorulan sorular

Kırmızı kart gören oyuncunun yerine oyuncu alınabilir mi?

Hayır. Kırmızı kartla atılan oyuncunun yerine değişiklik yapılamaz; takım maçı bir kişi eksik tamamlar.

Bir takım en az kaç oyuncuyla oynamaya devam edebilir?

Kurallara göre bir takımın sahada yedi oyuncudan azı kalırsa maç başlatılamaz ya da sürdürülemez.

Hakem kartı oyun durduktan sonra gösterebilir mi?

Evet. Hakem avantaj uygulayıp oyunu sürdürdüyse, top ilk kez oyun dışına çıktığında hak edilen kartı gösterebilir.

Devre arasında kart gösterilir mi?

Hakemin yetkisi sahaya girdiği andan sahadan ayrılana kadar sürer; bu yüzden devre arasında yaşanan olaylar için de kart verilebilir.

İlgili HaberA Milli Takım A Ligi’nde Nasıl Kalır? İşte Tüm Olasılıklar