ABD–İsrail–İran Gerilimi Küresel Piyasalarda Endişe Yarattı
ABD, İsrail ve İran arasında artan gerilim, küresel piyasalara yeni bir haftaya yüksek riskli bir atmosferle başlamalarına neden oluyor. Ekonomist Dr. Özgür Özcan, Pazartesi günü petrol ve altın fiyatlarında belirgin bir artış beklerken, borsalarda ise baskı olacağını ifade etti. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin enerji fiyatlarını 100 dolara kadar çıkarabileceğine dair uyarıda bulundu. Türkiye açısından en önemli konular ise enerji maliyetleri, enflasyon ve cari denge üzerindeki olası etkiler olarak öne çıkıyor.
Piyasalarda Güvenli Limana Kaçış
Savaş haberleri sonrasında piyasalarda duygusal değil, hayatta kalma refleksiyle hareket edileceği gözlemleniyor. Dr. Özgür Özcan, "Pazartesi günü Türkiye'de piyasa açısından 'risk ölçen' bir güne başlayacağız. Çünkü Amerika ve İsrail'in İran'a yönelik saldırısı sadece askeri bir gerilim değil; bu durum petrol, altın, navlun ve sigorta gibi yaşam maliyetlerini etkileyen bir mesele. Piyasalarda bu tür günlerde duygusal değil, refleksif bir hareket gözlemlenir. Bu refleks ise şu şekilde: Risk arttıkça para güvenli limanlara yöneliyor. Bu nedenle Pazartesi günü petrol fiyatlarının yükselmesi, altın fiyatlarının artması ve borsa üzerinde bir baskı olmasını bekliyorum" şeklinde değerlendirdi.
(foto- ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)
Borsa ve ekonomi dünyasının refleksif bir şekilde çalıştığını vurgulayan Özcan, haber akışının tonunun son derece önemli olduğunu belirtti. "Önceki haber akışında Trump’ın açıklamaları ile 'çok büyümeyecek' gibi bir durumun çok fazla fiyatlandığını düşünmüyorum. Önümüzdeki günlerde finansal kırılganlık ile büyük gelişmelere tanıklık edebiliriz. Ayrıca, ekonomik tarafın yanı sıra işin ahlaki boyutu da var. Güçlünün hukuku zayıfın üzerine çöküyorsa, ülkeler adeta sömürülüyorsa bu yalnızca siyaset değil, insanlık vicdanı açısından da büyük bir zulüm. Haksızlık üzerine kurulu bir düzen kalıcı olamaz. Zulüm sürdürülebilir bir istikrar sağlamaz. Bu nedenle bu tür dönemlerde 'Zulüm ile abad olunmaz' sözü daha anlamlı hale geliyor" diyerek düşüncelerini özetledi.
Hürmüz Boğazı’nda Kritik Eşik: Petrol 100 Dolar mı Olacak?
Enerji koridorundaki tıkanıklığa dikkat çeken Özcan, "Dünyanın bu tür krizlerde ilk baktığı yer enerji koridorudur; Hürmüz Boğazı. Burasi bizim için son derece önemli zira dünyanın petrol kapısı konumundadır. Küresel petrol akışının yaklaşık %20'si buradan geçmektedir. Gerilimin artmasıyla birlikte gemiler beklemeye alınıyor ve sigorta primleri fırlıyor. Şu anda tanker trafiğinde duraksamalar yaşanıyor ve bazı büyük oyuncular sevkiyatı askıya almış durumda. Bu nedenle petrol fiyatları hafta sonu sert bir şekilde yükseldi. Petrolde %10’a varan artışlar gündemde. Eğer durum daha da kötüleşirse, 90-100 dolar bandı senaryosu da masada" ifadelerini kullandı.
Küresel piyasalarda ikinci bir refleksin altın gibi "güvenli liman" rolüne dönüşeceğini belirten Özcan, "Yatırımcıların altına yöneldiği ve Pazartesi açılışında altın fiyatlarında sert hareketler bekleniyor" şeklinde konuştu.
(foto- ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)
Üçüncü bir refleksin döviz olduğunu belirten Özcan, "Küresel ölçekte Yen ve İsviçre Frangı gibi güvenli para birimleri güçlenirken, genel olarak riskli varlıklardan kaçış gözlemlenecektir. Bu durum, Amerikan dolarının gün içinde yükselmesine neden olacaktır" dedi.
Pazartesi Borsa Açılışı Ne Olacak?
Uluslararası piyasalardaki gelişmelerin ardından Türkiye'nin hassas noktası hakkında konuşan Özcan, Türkiye’nin bu bağlamdaki kritik noktasının net bir şekilde enerji olduğunu vurguladı. "Biz net enerji ithalatçısı bir ülkeyiz. Yani petrol fiyatları yükseldikçe, iki kanal işliyor bizde. Birincisi enflasyon kanalı; ulaşım maliyetleri artacak, bu da tüm ürünlere yansıyacak. İkincisi cari denge kanalı; enerji faturası yükselecek ve döviz ihtiyacı artacak. Üçüncü bir unsur ise risk primidir. Bölgedeki gerilim nedeniyle yabancı yatırımcılar 'bekle-gör' moduna geçiyor" şeklinde uyarıda bulundu. Bu durumun borsada ve tahvil faizlerinde dalgalanmalara yol açabileceğine dikkat çekti.
Ekonomi piyasalarında yarın için olası gelişmelere ilişkin beklentilerini paylaşan Özcan, "Şimdi herkesin merak ettiği soruya gelelim: 'Borsada ne olacak?' diye soruluyor. Böyle bir haber akışında Pazartesi borsa tarafında ilk fiyatlamanın büyük ihtimalle aşağı yönlü olacağını düşünüyorum. Çünkü borsa riskli bir varlıktır. Para önce güvenli limana yönelir, daha sonra tekrar risk alacağı düşünülüyor. Altın tarafında ise durum daha net; jeopolitik risk arttıkça altına olan talep de artıyor. Türkiye’de bunun yansıması gram altında hızlı bir şekilde görülecektir çünkü gram altın, ons altın ve Dolar/TL’nin çarpımı gibi çalışıyor. Bugün gram altın için 2400 TL bandı konuşuluyor. Uluslararası piyasalarda ise ons altın fiyatının 2200 dolar seviyelerine yaklaştığı gözlemleniyor. Bu nedenle Pazartesi günü altın için ilk refleksin yukarı yönlü bir açılış baskısı olabileceğini öngörüyorum" diye ekledi.
