İran-İsrail-ABD Çatışması Devam Ediyor
İran, İsrail ve ABD arasındaki savaş tüm hızıyla devam etmekte. The Times'ın aktardığına göre, ABD Başkanı Trump, ABD-İsrail operasyonlarının başlangıcından bu yana çelişkili açıklamalar yaptı. Bazen operasyonun yalnızca birkaç gün süreceğini belirtirken, diğer zamanlarda dört veya beş hafta sürebileceğini ve hatta daha uzun süre bombalamalara devam etmeye istekli olduğunu ifade etti.
İngiliz basınına göre, İran'daki bu gelişmeler, ülkenin geleceği için birkaç farklı senaryoyu gündeme getiriyor.
Olası Sonuçlar ve Yeni Liderlik
Trump ve Netanyahu'nun, nükleer programların, füze tesislerinin, askeri yapının büyük bir kısmının ve üst düzey dini liderliğin yok edilmesinin zafer olarak ilan edilmesi durumunda bombalamaları durdurma ihtimali hala mevcut. Ayrıca, diğer rejim liderleri, hayatta kalan güç mekanizması tarafından yönetimi devralmak için seçilebilir. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Ayetullah Alireza Arafi ve yargı erki başkanı Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i'nden oluşan bir üç kişilik liderlik komitesinin isimleri zaten belirlenmiş durumda. Arafi, yeni bir dini liderin (Hamaney'in halefinin) hızlı bir şekilde seçilmesini umduğunu ifade etti.
Adaylar arasında, öldürülen dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney, İslam Cumhuriyeti'nin kurucusu Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin torunu Hasan Humeyni ve diğer bir din adamı Ayetullah Mohammad Mehdi Mirbagheri yer almakta. Bunun yanı sıra, Hasan Ruhani'nin adı da sıkça geçiyor.
Venezuela ve İran'daki Gelişmeler
Amerikan güçleri, Venezuelalı lider Nicolás Maduro'yu devirdiğinde, bu durum muhalefetin rejim değişikliği umudunu sona erdirdi. Başkan yardımcısı Delcy Rodríguez, ABD ile işbirliği içinde görevi devraldı, aynı güç yapısını korudu fakat Trump'ın siyasi duruşu ve petrol tedariki konusundaki bazı taleplerini kabul etti.
Ocak ayında İranlılar ülke genelinde protesto için sokağa çıktığında, ABD siyasi elitinin büyük bir kısmı da dahil olmak üzere destekçilerinin, rejimi devirmek ve yerine Batı yanlısı bir demokrasi getirmek istediklerine dair hiç bir şüphe yoktu. Destekçiler, bunun Başkan Trump'ın Amerikan gücünün etkisini kullanarak gerçekleştirmesi gereken bir çaba olduğunu öne sürdü.
Gelecek Üzerine Belirsizlikler
Bununla birlikte, Trump ve Netanyahu'nun gelecekteki yönetim şekli hakkında net bir şekilde sessiz kalması, bu kadar olumlu bir sonucun gerçekleşeceği beklentisini düşük tutmaya çalıştıklarını gösteriyor. Netanyahu, Washington ve İsrail'de kendisini geçici bir lider olarak sunan Pehlevi'ye manevi destek sağladı. Pehlevi, İran'ı anayasal bir monarşiye dönüştürme vaadinde bulundu.
İran, 2003 Irak işgalinden sonra bölgedeki bir 'barut fıçısı' olarak tanımlanamaz. Ülke, ezici bir Şii çoğunluğa sahip. Bazı gruplar bölgede saldırılar düzenlemiş olsa da, İran'ı parçalayacak kadar destek bulamamışlardır. Ancak bu durum, Tahran'daki İslam Cumhuriyeti yönetimine karşı muhalefetin belli koşullar altında şiddete dönüşemeyeceği anlamına gelmiyor.
İngiltere'nin Olası Rolü ve İran'a Yönelik Tehditler
Haberde, 'İngiltere İran ile savaşa girebilir mi?' sorusu gündeme geliyor. Ülkede bazı gruplar, Şii camileri de dahil olmak üzere büyük bombalı saldırılar gerçekleştirmiştir. Kuzeyde, radikal muhalefet hareketlerine sahip büyük bir nüfus bulunmakta ve bu gruplar, son dönemdeki rejim karşıtı protestoların öncüsü konumundadır.
BBC'ye göre, Trump gibi Netanyahu da İranlıları meseleyi kendi ellerine almaya teşvik eden açıklamalarda bulundu. Ancak rejimin güvenlik güçlerini alt edemedikleri takdirde, Netanyahu'nun önceliği İran'ın askeri kapasitesini ve bölge genelinde İsrail'i tehdit edebilecek milisleri etkisiz hale getirmek olacaktır. Netanyahu, yıllardır İran'ı İsrail'in en büyük düşmanı olarak görmektedir.
Habere göre, Netanyahu savaşın ikinci gününde Tel Aviv'deki bir çatıda durarak savaşın sonucunu gözlemlediğini ifade etti. İsrail ve ABD'nin birlikte "40 yıldır başarmayı umduğum şeyi gerçekleştirebileceğini" belirtti. Bu durumun gerçeğe dönüşmesi için bir söz verdiği ifade edildi.
