Üç sayı çizgisinin tarihi: ABL'den NBA'e, FIBA'dan bugüne

Üç sayılık atış basketbola 1960'larda Amerikan liglerinde girdi, NBA'e 1979'da, FIBA'ya 1984'te geldi. Çizginin doğuşunu, mesafelerin nasıl değiştiğini ve oyuna etkisini anlattık.

Üç sayı çizgisi profesyonel basketbolda ilk kez 1961'de Amerikan Basketbol Ligi'nde (ABL) kullanıldı. Ardından 1967'de kurulan ABA çizgiyi benimsedi; NBA ise üçlüğü 1979-80 sezonunda kurallarına ekledi. FIBA, uluslararası basketbolda üç sayı çizgisini 1984'te 6,25 metre olarak getirdi ve mesafeyi 2010'da 6,75 metreye çıkardı.

Üç sayı fikri nasıl doğdu?

Basketbolun ilk yıllarında her basket aynı değerdeydi. Uzun boylu oyuncuların pota altındaki üstünlüğü arttıkça, uzaktan atılan şutun ödüllendirilmesi fikri tartışılmaya başlandı. Kalıcı bir uygulamaya dönüşen ilk adım, Abe Saperstein'ın başında olduğu ABL'den geldi. Lig, NBA'den farklı ve daha heyecanlı bir oyun sunmak için 1961'de üç sayılık atışı kurallarına ekledi. ABL kısa süre içinde dağıldı, ancak fikir yaşamaya devam etti.

ABA ve NBA çizgiyi ne zaman benimsedi?

1967'de faaliyete başlayan ABA (Amerikan Basketbol Birliği), üç sayı çizgisini ilk sezonundan itibaren kullandı. Renkli topu ve hızlı oyunuyla öne çıkan lig, üçlüğü seyirci çekmenin bir aracı olarak gördü. ABA'nın bazı takımlarının 1976'da NBA'e katılmasından birkaç yıl sonra NBA de çizgiyi denemeye karar verdi. 1979-80 sezonunda üç sayılık atış NBA'de kullanılmaya başlandı. Ligin ilk üçlüğünü Boston Celtics'ten Chris Ford'un attığı kabul edilir.

FIBA üç sayıyı ne zaman getirdi?

Uluslararası basketbolda üç sayı çizgisi 1984'te FIBA kurallarına girdi ve potaya uzaklığı 6,25 metre olarak belirlendi. Avrupa'daki ligler ve milli takımlar, 1980'lerin ortasından itibaren bu kuralla oynamaya başladı. FIBA, 2010'da yaptığı kapsamlı kural değişikliğiyle mesafeyi 6,75 metreye çıkardı. Aynı düzenlemede boyalı alanın şekli de değiştirildi ve şarj olmayan bölge kurallara eklendi.

Çizginin mesafesi liglere göre nasıl değişiyor?

NBA ve FIBA sahalarında çizgi kenar çizgilere yaklaştığında düz bir hatta dönüşür. Bu yüzden köşeden atılan üçlükler, tepe noktasından atılanlardan daha kısa mesafededir. NBA, 1990'ların ortasında birkaç sezon çizgiyi deneme amacıyla kısaltmış, ardından eski mesafesine döndürmüştür.

Üç sayı oyunu nasıl değiştirdi?

Üçlüğün gelişi, sahada boşluk yaratma anlayışını kökten etkiledi. Savunmalar dış şutu kapatmak için çizgiye kadar çıkmak zorunda kalınca pota altında daha fazla alan açıldı. Uzun oyuncuların dışarıdan şut atabilmesi zamanla bir beklentiye dönüştü. Hücum planlarında köşe üçlüğü gibi verimli bölgeler öne çıktı. Analitik yaklaşımın yaygınlaşmasıyla birlikte takımlar, orta mesafe şut yerine üçlük ya da pota altı denemelerini tercih etmeye başladı.

Bu dönüşüm oyuncu profillerini de değiştirdi. Önceleri yalnızca potaya yakın bölgede oynaması beklenen pivotlar, bugün dış şut tehdidi oluşturabildiklerinde savunmaları dışarı çekip takım arkadaşlarına alan açıyor. Oyun kurucuların ise hem pas hem de uzak mesafeden şut yeteneğine sahip olması bekleniyor. Savunma tarafında da değişim yaşandı: Takımlar, perdelerde rakibin şutçusuna boş alan bırakmamak için daha sık değişme yapan ve daha hareketli savunma sistemlerine yöneldi.

Sıkça sorulan sorular

FIBA'da üç sayı çizgisi kaç metre?

FIBA kurallarında üç sayı çizgisi potaya 6,75 metre uzaklıktadır; köşelerde mesafe biraz daha kısadır.

NBA'de üç sayı çizgisi ne zaman kullanılmaya başlandı?

NBA'de üç sayılık atış 1979-80 sezonunda kurallara eklendi.

Ayağı çizgiye basan oyuncunun şutu kaç sayı olur?

Çizgi iki sayı alanına dahildir; ayağı çizgiye basarak atılan şut iki sayı sayılır.

İlgili HaberRockets, Warriors’ı Mağlup Etti! Alperen Şengün Triple-Double’ı Kaçırdı